Financiële steun voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld (2026)

Een gewelddadige relatie verlaten heeft meestal directe financiële gevolgen: verhuizen, een baan opzeggen, in uw eentje voor uw kinderen zorgen. Weten welke steun er bestaat en hoe u die aanvraagt, kan het verschil maken. In deze gids zetten we de geldende landelijke steunregelingen en die van de Valenciaanse regio (Comunitat Valenciana) op een rij, met hun voorwaarden en de manier waarop het bedrag wordt berekend. Omdat sommige bedragen afhangen van indicatoren die regelmatig worden bijgewerkt, leggen we uit hoe ze worden berekend in plaats van bedragen te noemen die snel verouderd kunnen zijn.

Eerste stap: aantonen dat u slachtoffer bent

Bijna alle steunregelingen vereisen dat de situatie van gendergerelateerd geweld wordt aangetoond. Artikel 23 van Organieke Wet 1/2004 aanvaardt verschillende documenten:

• Een veroordelend vonnis.
• Een beschermingsbevel (orden de protección) of een andere rechterlijke beslissing die een voorlopige maatregel in uw voordeel oplegt.
• Een rapport van het Openbaar Ministerie (Ministerio Fiscal) waarin wordt vastgesteld dat er aanwijzingen zijn.
• Een rapport van de sociale diensten, de gespecialiseerde diensten of de opvangdiensten voor slachtoffers van de bevoegde overheid, wanneer de regeling van de betreffende steun dit toestaat.

Dit laatste punt is belangrijk: u kunt de erkenning als slachtoffer verkrijgen zonder aangifte te hebben gedaan. In de Valenciaanse regio wordt deze administratieve erkenning behandeld door de professionals van het Netwerk voor Integrale Bijstand (Centros Mujer) en de Bureaus voor Slachtofferhulp (Oficinas de Asistencia a Víctimas del Delito), overeenkomstig Instructie 1/2026 van de Generalitat. U kunt haar aanvragen wanneer u geen rechterlijk document hebt of wanneer de rechterlijke maatregelen niet meer van kracht zijn. Voor informatie en het maken van een afspraak noemt de Generalitat de telefoonnummers 900 580 888 en 900 22 00 22.

Eenmalige uitkering van artikel 27 OW 1/2004

Dit is een landelijke steunregeling, gefinancierd uit de algemene staatsbegroting, die door de autonome regio’s wordt toegekend en uitbetaald. Zij is geregeld in artikel 27 van Organieke Wet 1/2004 en in Koninklijk Besluit 1452/2005.

Voorwaarden

• Geen maandelijks inkomen hebben dat hoger is dan 75 % van het wettelijk minimumloon (salario mínimo interprofesional, SMI), zonder de extra uitkeringen mee te tellen. Alleen uw eigen inkomen telt; als u gezinsleden ten laste hebt, wordt het inkomen van het gezin gedeeld door het aantal leden.
• Bijzondere moeilijkheden hebben om werk te vinden vanwege uw leeftijd, gebrek aan opleiding of sociale omstandigheden; dit moet blijken uit een rapport van de openbare arbeidsbemiddelingsdienst (in de Valenciaanse regio: LABORA).
• De situatie van geweld aantonen overeenkomstig artikel 23.
• In de Valenciaanse regio: daar wonen en de uitkering niet eerder hebben ontvangen.

Bedrag

Het bedrag wordt uitgedrukt in maanden werkloosheidsuitkering, die op haar beurt wordt berekend als een percentage van de IPREM (de Spaanse referentie-index voor inkomens). De Conselleria stelt het exacte bedrag vast bij haar beslissing.

In de Valenciaanse regio wordt de uitkering aangevraagd via het elektronische loket van de Generalitat (procedure «Solicitud de ayuda económica para mujeres víctimas de violencia de género», code GVA 3048); de aanvraagtermijn staat het hele jaar open. De uitkering kan worden gecombineerd met de steun voor slachtoffers van geweldsmisdrijven van Wet 35/1995 en met andere regionale of lokale steun wegens gendergerelateerd geweld.

Werkloosheidsuitkering voor slachtoffers (voorheen Renta Activa de Inserción)

De Renta Activa de Inserción (RAI) is afgeschaft bij Koninklijk Wetsbesluit 2/2024. Sinds 1 november 2024 hebben slachtoffers van gendergerelateerd of seksueel geweld een specifieke uitkering, geregeld in de achtenvijftigste aanvullende bepaling van de Algemene Socialezekerheidswet (Ley General de la Seguridad Social, LGSS). Wie vóór die datum al de RAI ontving, behoudt deze tot zij afloopt.

• Voorwaarden: geen recht hebben op de werkloosheidsuitkering op basis van premies; ingeschreven staan als werkzoekende en de activiteitenovereenkomst ondertekenen; geen eigen inkomen hebben boven 75 % van het SMI (of voldoen aan de voorwaarde van gezinslasten als u een echtgenoot of kinderen hebt); het geweld aantonen overeenkomstig artikel 23.
• Duur: maximaal 30 maanden (20 of 10 als u al één of twee keer recht op de RAI hebt gehad).
• Bedrag: 95 % van de maandelijkse IPREM gedurende de eerste 180 dagen, 90 % van dag 181 tot 360 en daarna 80 % (artikel 278 LGSS).
• Waar: aan te vragen bij de SEPE (de landelijke arbeidsdienst).

Minimuminkomen met bijzondere voorwaarden

Wet 19/2021 op het minimuminkomen (Ingreso Mínimo Vital) versoepelt verschillende voorwaarden voor vrouwen die slachtoffer zijn van gendergerelateerd geweld:

• U kunt aanvrager zijn zodra u meerderjarig bent, zonder tot uw 23e te hoeven wachten.
• Er wordt geen voorafgaand jaar legaal verblijf in Spanje vereist.
• Als u de gezinswoning hebt verlaten, met of zonder uw kinderen, wordt u beschouwd als een zelfstandige huishouding, ook als u bij familie woont.
• Er wordt niet vereist dat de huishouding al zes maanden bestaat.
• Als u alleen met uw minderjarige kinderen woont, hebt u recht op de toeslag voor eenoudergezinnen.

Het minimuminkomen wordt aangevraagd bij de sociale zekerheid (Seguridad Social) en de status van slachtoffer wordt ook hier aangetoond met de middelen van artikel 23.

Steun voor kinderen die wees zijn geworden

Wanneer een vrouw wordt gedood door geweld tegen vrouwen, kunnen haar kinderen aanspraak maken op:

• Wezenuitkering (artikel 224 LGSS, ingevoerd bij Wet 3/2019): voor wezen in omstandigheden die gelijk te stellen zijn aan volledige wezenschap en die niet voldoen aan de voorwaarden voor het wezenpensioen. Zij bedraagt 70 % van hun berekeningsgrondslag als het inkomen per gezinslid niet hoger is dan 75 % van het SMI.
• Wezenpensioen met de verhoging die voor volledige wezenschap is voorzien, wanneer aan de premievoorwaarden is voldaan.
• Steun van Wet 35/1995 voor slachtoffers van geweldsmisdrijven.
• In de Valenciaanse regio: schadevergoedingen bij overlijden, zware invaliditeit of volledige blijvende arbeidsongeschiktheid, voorzien in de Valenciaanse Wet 7/2012 en Decreet 63/2014.

Als u zich zorgen maakt over de bescherming van uw kinderen tijdens de procedure, raden we u aan te lezen hoe gendergerelateerd geweld kinderen raakt en wat u kunt doen.

Eigen steunregelingen van de Valenciaanse regio

• Eenmalige noodhulp (artikel 55 van Wet 7/2012): dekt basisbehoeften zoals voeding en hygiëne, onderdak of tijdelijke huur, vervoer en elke andere behoefte die verband houdt met uw veiligheid en bescherming.
• Huursteun en toegang tot huisvesting: slachtoffers zijn een voorrangsgroep bij de toegang tot sociale woningbouw (artikel 28 OW 1/2004). De oproepen worden gepubliceerd in het onderdeel huisvesting van de Generalitat.
• De sociale diensten van uw gemeente kunnen daarnaast gemeentelijke noodvoorzieningen aanvragen.

Overzicht van de steunregelingen

Uw rechten beperken zich niet tot financiële steun: u kunt ook uw werktijd verkorten of anders indelen, van werkplek veranderen of uw arbeidsovereenkomst schorsen met behoud van uw baan. Dat leggen we uit in arbeidsrechten van slachtoffers van gendergerelateerd geweld. En als uw ex-partner de kinderalimentatie niet meer betaalt, raadpleeg dan onze pagina over onbetaalde alimentatie en verlating van het gezin.

Veelgestelde vragen

Moet ik aangifte hebben gedaan om steun aan te vragen?

Niet altijd. Artikel 23 van Organieke Wet 1/2004 maakt het mogelijk het geweld aan te tonen met een rapport van de sociale of gespecialiseerde diensten, zonder aangifte of rechterlijke beslissing, wanneer de regeling van de betreffende steun dit toestaat. In de Valenciaanse regio wordt deze administratieve erkenning behandeld via de Centros Mujer en de Bureaus voor Slachtofferhulp.

Kan ik meerdere vormen van steun tegelijk ontvangen?

Dat hangt van elke regeling af. De uitkering van artikel 27 kan worden gecombineerd met de steun voor slachtoffers van geweldsmisdrijven en met regionale of lokale steun wegens gendergerelateerd geweld. De uitkering van de SEPE kan niet worden gecombineerd met werk als zelfstandige. Bij het minimuminkomen worden de meeste inkomsten en uitkeringen meegeteld bij de berekening van het bedrag. Het is raadzaam uw concrete situatie te laten beoordelen voordat u een aanvraag indient.

Wat is er gebeurd met de Renta Activa de Inserción?

Die is afgeschaft bij Koninklijk Wetsbesluit 2/2024. Sinds 1 november 2024 bestaat er een specifieke werkloosheidsuitkering voor slachtoffers van gendergerelateerd of seksueel geweld, van maximaal 30 maanden en ter hoogte van 95 %, 90 % en 80 % van de IPREM, afhankelijk van de periode. Wie de RAI al ontving, behoudt deze tot zij afloopt.

Hoe hoog is de uitkering van artikel 27?

Zij komt overeen met 6 tot 24 maanden werkloosheidsuitkering, afhankelijk van of u gezinsleden ten laste hebt of een erkende handicap. De uitkering wordt berekend op basis van de geldende IPREM, dus het uiteindelijke bedrag wordt door de Generalitat vastgesteld bij haar beslissing. Om in aanmerking te komen mag uw inkomen niet hoger zijn dan 75 % van het wettelijk minimumloon.

Hebt u hulp nodig bij het verzamelen van de documenten, het verkrijgen van de erkenning of het tegelijk regelen van de strafrechtelijke en civielrechtelijke maatregelen, dan staan wij naast u. Lees hoe wij werken in verdediging van vrouwen die slachtoffer zijn van gendergerelateerd geweld en in echtscheiding met gendergerelateerd geweld, of bel ons op 607 449 491, 24 uur per dag bereikbaar.