Als er tegen u aangifte is gedaan wegens gendergerelateerd geweld (violencia de género), zal de politie u waarschijnlijk aanhouden of oproepen om te verschijnen voor de Afdeling Geweld tegen Vrouwen (Sección de Violencia sobre la Mujer), vaak via snelrecht (juicio rápido). Vanaf de eerste minuut hebt u het recht om te zwijgen en alleen in aanwezigheid van een advocaat te verklaren (art. 520 LECrim). Neem geen contact op met de aangeefster, ook niet als zij u berichten stuurt, bewaar alle berichten en vraag een advocaat van uw keuze voordat u een verklaring aflegt of instemt met een schikking (conformidad).
Als er tegen u aangifte is gedaan wegens gendergerelateerd geweld, weegt wat u in de eerste uren doet zwaar mee in alles wat daarna komt. Het is normaal dat u angst, woede of verwarring voelt. Een aangifte is geen veroordeling: het vermoeden van onschuld geldt. Maar het is ook geen kleinigheid, want de procedure verloopt snel en sommige beslissingen worden binnen enkele uren genomen. We leggen uit wat er gaat gebeuren en welke fouten u moet vermijden.
Wat er gebeurt na een aangifte wegens gendergerelateerd geweld
Aanhouding of oproeping
Na de aangifte stelt de politie (Policía Nacional, Guardia Civil of, in sommige gemeenten, de Policía Local) een proces-verbaal (atestado) op. Afhankelijk van de ernst van de feiten en de situatie kan zij u aanhouden of oproepen om voor de rechtbank te verschijnen. Als u wordt aangehouden, mag de aanhouding niet langer duren dan strikt noodzakelijk en hooguit 72 uur voordat u wordt vrijgelaten of aan de rechter wordt voorgeleid (art. 520.1 van het Wetboek van Strafvordering, Ley de Enjuiciamiento Criminal, LECrim).
Het proces-verbaal en de risico-inschatting
De agenten maken een politiële risico-inschatting in het VioGén-systeem. Dat rapport wordt bij het proces-verbaal gevoegd en de rechter krijgt het te zien. Volgens het geldende politieprotocol wordt de verdachte meegedeeld dat hij bereikbaar moet zijn wanneer hij wordt opgeroepen om te verklaren en, als hij een wapenvergunning heeft, wordt hij verzocht zijn wapens vrijwillig in te leveren.
Afdeling Geweld tegen Vrouwen en snelrecht
Sinds de hervorming door de Organieke Wet 1/2025 (LO 1/2025) zijn de vroegere rechtbanken voor geweld tegen vrouwen nu Afdelingen Geweld tegen Vrouwen van de Rechtbanken van Eerste Aanleg (Tribunales de Instancia), en zij onderzoeken deze zaken. Veel zaken worden via snelrecht behandeld, omdat de wet dat uitdrukkelijk voorziet voor letsel, dwang, bedreiging of gewoontegeweld binnen het gezin en de relatie (art. 795 LECrim). Meer details op onze pagina over snelrecht bij gendergerelateerd geweld.
Het mogelijke beschermingsbevel
Als de aangeefster of het Openbaar Ministerie erom vraagt, roept de rechter een spoedzitting bijeen waarin ook u met uw advocaat wordt gehoord. Die moet binnen maximaal 72 uur plaatsvinden (art. 544 ter LECrim). Het bevel kan een contactverbod, een communicatieverbod, het verlaten van de gezinswoning en maatregelen ten aanzien van de kinderen omvatten, zoals opschorting van de omgang.
Wat te doen in de eerste 24 uur
- Blijf rustig tegenover de agenten. Elk incident kan tot een nieuw misdrijf leiden.
- Maak gebruik van uw recht om niet te verklaren totdat u met uw advocaat hebt gesproken. Art. 520.2 LECrim geeft u het recht om te zwijgen, om bepaalde vragen niet te beantwoorden of om alleen tegenover de rechter te verklaren. Dat is geen bekentenis.
- Vraag een advocaat van uw keuze. U mag die vrij aanwijzen; doet u dat niet, dan krijgt u een toegevoegde advocaat (abogado de oficio). De advocaat moet binnen maximaal drie uur na de opdracht aanwezig zijn en mag u onder vier ogen spreken voordat u verklaart (art. 520.5 en 6 LECrim).
- Laat een familielid waarschuwen. U hebt het recht om uw aanhouding en de plaats waar u zich bevindt te laten meedelen aan een persoon naar keuze.
- Bewaar het bewijs. Berichten, spraakberichten, foto’s, locaties of getuigen die verduidelijken wat er is gebeurd. Verwijder niets: uw advocaat moet alles kunnen beoordelen.
- Bereid de verklaring voor de rechter voor met uw advocaat. Daar wordt een groot deel van de zaak beslist: het beschermingsbevel, een mogelijke schikking en de koers die de procedure zal volgen.
Wat u niet moet doen als er tegen u aangifte is gedaan
- Neem geen contact op met de aangeefster, niet rechtstreeks en niet via vrienden, familie of sociale media. Ook niet om haar te vragen de aangifte in te trekken.
- Reageer niet als zij u schrijft of belt. Als er al een contact- of communicatieverbod geldt, kan antwoorden het misdrijf overtreding van het verbod (quebrantamiento) opleveren.
- Verwijder geen berichten of gesprekken. U zou bewijs verliezen dat u kan helpen.
- Publiceer niets over de zaak op sociale media en praat er niet over met gemeenschappelijke kennissen.
- Stem niet in met een schikking zonder die te begrijpen. De gevolgen duren jaren.
Belangrijk: als de rechter een naderings- of communicatieverbod oplegt, bent u verantwoordelijk voor de naleving ervan, ook als zij degene is die contact zoekt. Overtreding wordt bestraft met zes maanden tot een jaar gevangenisstraf (art. 468.2 van het Wetboek van Strafrecht, Código Penal, CP), en het Hooggerechtshof (Tribunal Supremo) heeft in een plenair akkoord van 25 november 2008 vastgelegd dat de toestemming van de vrouw het misdrijf niet uitsluit. Als zij contact met u opneemt, reageer dan niet en bespreek het met uw advocaat. We leggen het uit op onze pagina over overtreding van het contactverbod.
De schikking: wanneer is die verstandig en wanneer niet
Bij snelrecht kan de officier van justitie u een schikking (conformidad) aanbieden: u erkent de feiten en aanvaardt de gevorderde straf, en in ruil daarvoor krijgt u die straf met een derde verminderd opgelegd (art. 801 LECrim). Dat kan alleen als op het misdrijf een gevangenisstraf van maximaal drie jaar staat en de gevorderde straf, na vermindering, niet hoger is dan twee jaar.
Het kan zinvol zijn als het bewijs sterk is en de korting reëel. Maar het is een onherroepelijke veroordeling, met een strafblad, een contactverbod en ontzegging van het recht op wapenbezit. Als de feiten niet zo hebben plaatsgevonden, is instemmen uit vermoeidheid of om sneller de rechtbank te kunnen verlaten een fout die moeilijk ongedaan te maken is. Als de gevangenisstraf voorwaardelijk wordt opgeschort, worden bij deze misdrijven altijd, naast andere voorwaarden, een naderingsverbod ten aanzien van het slachtoffer en deelname aan een trainingsprogramma opgelegd (art. 83.2 CP).
Gevolgen van een veroordeling
| Gevolg | Wettelijke basis | Wat het inhoudt |
|---|---|---|
| Gevangenisstraf of taakstraf | Art. 153.1 CP | Zes maanden tot een jaar gevangenisstraf, of 31 tot 80 dagen taakstraf, voor fysieke mishandeling of licht letsel van de partner of ex-partner. |
| Ontzegging van het recht op wapenbezit | Art. 153.1 CP | In alle gevallen, van een jaar en een dag tot drie jaar. |
| Verplicht contactverbod | Art. 57.2 en 48.2 CP | Wordt in alle gevallen opgelegd; bij minder ernstige misdrijven tot vijf jaar, of één tot vijf jaar langer dan de gevangenisstraf als die wordt opgelegd. |
| Kinderen | Art. 153.1 en 48.2 CP | Mogelijke ontzetting uit het ouderlijk gezag (patria potestad) als het belang van het kind dat vereist; als het contactverbod ook voor de kinderen geldt, wordt de omgang opgeschort zolang het duurt. |
| Strafblad | Art. 136 CP | Wordt geschrapt na een termijn zonder nieuw misdrijf; bijvoorbeeld twee jaar voor straffen van niet meer dan twaalf maanden. |
Tijdens de procedure kan de rechter ook bij wijze van voorlopige maatregel het bezit en gebruik van wapens opschorten (art. 67 van de Organieke Wet 1/2004, LO 1/2004). Als uw werk afhangt van een wapenvergunning, vertel dat dan aan uw advocaat.
Als er in Alicante tegen u aangifte is gedaan wegens gendergerelateerd geweld
In de stad Alicante worden zaken van gendergerelateerd geweld onderzocht door de Afdeling Geweld tegen Vrouwen van de Rechtbank van Eerste Aanleg, gevestigd aan de avenida de Aguilera, 53, volgens de gids van de Algemene Raad van de Rechterlijke Macht (Consejo General del Poder Judicial). In andere gerechtelijke arrondissementen van de provincie, zoals Elche, Benidorm of Orihuela, is de afdeling of rechter bevoegd die daar met deze materie is belast.
De wet bepaalt dat deze onderzoekshandelingen tijdens de zittingsuren plaatsvinden. Als u niet voor de Afdeling Geweld tegen Vrouwen kunt worden geleid, wordt u voorgeleid bij de dienstdoende rechtbank (juzgado de guardia), uitsluitend om over uw persoonlijke situatie te beslissen, en wordt de zaak daarna voortgezet bij de bevoegde afdeling (art. 797 bis LECrim).
Celeste Pérez Bleda werkt al meer dan 20 jaar in het strafrecht en heeft meer dan 800 aangehouden personen bijgestaan. We behandelen spoedgevallen 24 uur per dag en ons team staat u in uw eigen taal te woord als u geen Spaans spreekt. Als de aangehouden persoon een familielid van u is, kunt u ons zelf bellen. Meer informatie op onze pagina over bijstand bij aanhouding wegens gendergerelateerd geweld en in de praktische gids over wat er gebeurt als u in Alicante wordt aangehouden wegens gendergerelateerd geweld.
Veelgestelde vragen
Word ik aangehouden als er tegen mij aangifte wordt gedaan wegens gendergerelateerd geweld?
Niet altijd. Dat hangt af van de aangegeven feiten, het letsel, of er risico is voor de aangeefster en uw strafblad. In sommige gevallen houdt de politie de verdachte aan en geleidt hem voor aan de rechter; in andere gevallen wordt hij opgeroepen om op een bepaalde datum voor de Afdeling Geweld tegen Vrouwen te verschijnen. In beide gevallen hebt u dezelfde rechten: zwijgen en verklaren met bijstand van een advocaat.
Kan ik met haar praten zodat zij de aangifte intrekt?
Dat moet u niet doen. Contact opnemen met de aangeefster kan worden uitgelegd als druk of dwang en, als er al een contact- of communicatieverbod geldt, kan het het misdrijf overtreding van het verbod opleveren, dat met gevangenisstraf wordt bestraft. Bovendien houdt het intrekken van de aangifte bij gendergerelateerd geweld de procedure op zichzelf niet tegen, omdat het gaat om misdrijven die het Openbaar Ministerie ambtshalve vervolgt. Alles moet via uw advocaat lopen.
Ben ik verplicht op het politiebureau een verklaring af te leggen?
Nee. Artikel 520 van het Wetboek van Strafvordering geeft u het recht om te zwijgen, om bepaalde vragen niet te beantwoorden en om te verklaren dat u alleen tegenover de rechter een verklaring aflegt. Zwijgen staat niet gelijk aan het erkennen van de feiten. Het is raadzaam niet te verklaren voordat u uw advocaat onder vier ogen hebt gesproken, waarop u ook recht hebt vóór elke verklaring.
Wat gebeurt er als zij mij na de aangifte een bericht stuurt?
Reageer niet en verwijder het bericht niet. Bewaar het en laat het aan uw advocaat zien. Als er een contact- of communicatieverbod van kracht is, rust de plicht om dat na te leven alleen op u: het Hooggerechtshof heeft bepaald dat de toestemming van de vrouw het misdrijf overtreding van het verbod niet uitsluit. Dat bericht kan relevant zijn voor uw verdediging, maar alleen als uw advocaat het langs de juiste weg inzet.
Mag ik in mijn huis blijven wonen?
Dat hangt af van wat de rechter beslist. Als hij een beschermingsbevel uitvaardigt met het verlaten van de woning of een contactverbod, zult u moeten vertrekken, ook als de woning van u is of u de hypotheek betaalt. Het politieprotocol voorziet erin dat agenten u begeleiden om uw persoonlijke spullen op te halen. Als er geen maatregel is, mag u in uw huis blijven, al is het verstandig met uw advocaat te bespreken of dat tijdens de procedure raadzaam is.
Als er tegen u aangifte is gedaan of een familielid is aangehouden, geldt: hoe eerder u een advocaat aan uw zijde hebt, hoe meer ruimte er is om de verdediging goed voor te bereiden. We nemen het bewijs met u door en leggen elke stap duidelijk uit. U kunt zien hoe we werken bij de verdediging van mannen beschuldigd van gendergerelateerd geweld, onze gids raadplegen over hoe u uw onschuld aantoont bij een aangifte die u vals vindt of ons bellen op 607 449 491, 24 uur per dag, ook via WhatsApp. Ons team staat u ook in het Nederlands te woord.
Wettelijke basis en bronnen
- Spaans Wetboek van Strafvordering, Ley de Enjuiciamiento Criminal (art. 520, 544 ter, 795, 797 bis en 801)
- Spaans Wetboek van Strafrecht, Código Penal (art. 48, 57, 83, 136, 153 en 468)
- Organieke Wet 1/2004 inzake integrale bescherming tegen gendergerelateerd geweld (art. 67)
- Organieke Wet 1/2025 inzake de efficiëntie van de openbare dienst Justitie
- Instructie 1/2025 SES: VioGén 2-protocol
- CGPJ: Afdeling Geweld tegen Vrouwen van de Rechtbank van Eerste Aanleg van Alicante
