Geweld in tienerrelaties: hoe herkent u het en wat kunt u doen?

Veel ouders ontdekken dat er iets mis is door kleine veranderingen: uw dochter ziet haar vriendinnen niet meer, neemt angstig de telefoon op of wist gesprekken. Op die leeftijd worden controle en liefde gemakkelijk met elkaar verward, en adolescenten zelf herkennen wat hun overkomt niet altijd als geweld. Deze gids helpt u de signalen te herkennen, te weten wat u thuis en op school kunt doen, en te begrijpen welke juridische reactie er bestaat, zowel als uw dochter slachtoffer is als wanneer uw zoon als dader wordt aangewezen. De verwarring tussen controle en liefde steunt op de mythes van de romantische liefde die wij uitleggen in symbolisch geweld.

Geldt de wet op gendergerelateerd geweld ook voor minderjarigen?

Ja. De LO 1/2004 beschermt de vrouw tegen degene die haar partner is of was of met wie zij een vergelijkbare affectieve relatie had, ook zonder samenwonen. Er geldt geen minimumleeftijd voor het slachtoffer. Een verkering tussen adolescenten kan daaronder vallen wanneer die een zekere stabiliteit heeft, ook als het geen formele relatie is of de families er niet van weten.

Verkering, de meest voorkomende relatievorm in de adolescentie, weegt zwaar in de algemene cijfers: volgens de Statistiek Huiselijk Geweld en Gendergerelateerd Geweld van het Spaanse statistiekbureau INE (jaar 2025, gepubliceerd op 30 april 2026) was 40,8 % van de vrouwelijke slachtoffers met voorlopige maatregelen of beschermingsbevelen de vriendin of ex-vriendin van de aangeklaagde. Het cijfer heeft betrekking op slachtoffers van alle leeftijden, maar laat zien dat gendergerelateerd geweld geen huwelijk of samenwonen vereist.

Alarmsignalen

Controle en jaloezie

• Wachtwoorden eisen, de telefoon controleren of om de realtime locatie vragen.
• Bepalen wat ze aantrekt, met wie ze praat of hoe laat ze thuiskomt.
• Jaloezie bij elke vriendschap, ook met meisjes.
• Buitensporig boos worden als ze niet meteen op berichten reageert.

Isolement en kleinering

• Ze ziet haar vrienden niet meer of stopt met activiteiten die ze leuk vond.
• Beledigingen of vernederingen ‘voor de grap’, ook in het bijzijn van anderen.
• Stemmingswisselingen, angst, dalende schoolprestaties.

Cybergeweld

• Voortdurende berichten, bedreigingen of chantage via sociale media.
• Druk om intieme foto’s te sturen of dreigen die te verspreiden.
• Valse profielen, het verspreiden van geruchten of identiteitsfraude.

Cybergeweld: welke gedragingen strafbaar zijn

Lees voor meer informatie ons artikel over wraakporno en gendergerelateerd geweld op sociale media.

Wat u als ouders kunt doen

1. Luister zonder te oordelen. Zinnen als ‘dat heb ik je toch gezegd’ of strikte verboden zorgen er meestal voor dat ze dichtklapt. Laat haar weten dat het niet haar schuld is.
2. Benoem wat er gebeurt. Leg haar uit dat de telefoon controleren of bepalen met wie ze uitgaat geen liefde is, maar controle.
3. Bewaar het bewijs: schermafbeeldingen, spraakberichten, berichten en namen van getuigen.
4. Zoek gespecialiseerde steun. 016 is gratis en vertrouwelijk, en de Fundación ANAR, gespecialiseerd in kinderen en adolescenten, heeft het gratis nummer 900 20 20 10.
5. Raadpleeg een advocaat voordat u actie onderneemt als er bedreigingen, geweld of verspreiding van beelden zijn, om te beslissen wanneer en hoe u aangifte doet.

Preventie begint voordat er een probleem is: thuis praten over gezonde relaties, toestemming en verantwoord telefoongebruik is het meest effectieve middel. U kunt daarbij gebruikmaken van onze gids over vroege signalen van gendergerelateerd geweld.

Wat scholen moeten doen

De LO 8/2021 inzake de integrale bescherming van kinderen en adolescenten tegen geweld (LOPIVI) legt concrete verplichtingen op:

• Alle scholen met minderjarige leerlingen moeten een coördinator voor welzijn en bescherming (Coordinador o Coordinadora de bienestar y protección) hebben (art. 35), die scholing bevordert en de gevallen coördineert die interventie vereisen.
• Ze moeten werkprotocollen tegen geweld toepassen (art. 34).
• Leerkrachten hebben een gekwalificeerde meldplicht: als zij aanwijzingen van geweld opmerken, moeten zij dat onmiddellijk melden aan de sociale diensten en, als de veiligheid van de minderjarige in gevaar is, aan de politie of het Openbaar Ministerie (art. 16).

Als het vriendje op dezelfde school zit, kunt u organisatorische maatregelen vragen (wisseling van klas, toezicht in de pauzes) zolang de procedure loopt.

Als uw dochter het slachtoffer is

• De aangifte kan worden gedaan door haarzelf, door haar ouders of voogden, of door iedereen die van de feiten op de hoogte is, bij de politie, de Guardia Civil, de rechtbank of het Openbaar Ministerie. Als er ook thuis geweld is, lees dan hoe gendergerelateerd geweld kinderen raakt en hoe u ze beschermt.
• Als de dader meerderjarig is, wordt de zaak onderzocht door de afdeling Geweld tegen Vrouwen van de rechtbank van eerste aanleg (Sección de Violencia sobre la Mujer del Tribunal de Instancia; voorheen de Juzgado de Violencia sobre la Mujer), die een beschermingsbevel (orden de protección, art. 544 ter LECrim) kan uitvaardigen met een benaderings- en communicatieverbod.
• Om haar status van slachtoffer aan te tonen bij diensten en steunregelingen, gelden bij minderjarigen ook de officiële medische documenten waarmee melding wordt gedaan aan het Openbaar Ministerie of de rechtbank (art. 23 LO 1/2004).
• Haar verklaring moet worden afgenomen met de waarborgen die gelden voor een minderjarig slachtoffer, waarbij onnodige herhalingen worden vermeden.

Als uw zoon als dader wordt aangewezen

Als hij tussen 14 en 17 jaar oud is, is de LO 5/2000 inzake de strafrechtelijke aansprakelijkheid van minderjarigen van toepassing. De procedure wordt geleid door het Openbaar Ministerie voor Minderjarigen (Fiscalía de Menores) en beslist door de afdeling Minderjarigen van de rechtbank van eerste aanleg. Als hij jonger dan 14 is, is hij strafrechtelijk niet aansprakelijk en gelden de maatregelen voor kinderbescherming (art. 3).

• Voorlopige maatregelen (art. 28): onder meer toezicht in vrijheid, een verbod om het slachtoffer te benaderen of contact met haar op te nemen, of verblijf bij een andere persoon of in een opvoedingsgroep.
• Definitieve maatregelen (art. 7): het benaderings- of communicatieverbod verhindert dat hij het slachtoffer, haar woning of haar school benadert; ook sociaal-educatieve taken, toezicht in vrijheid of plaatsing in een instelling zijn mogelijk, afhankelijk van de ernst.
• Bij feiten die verband houden met gendergerelateerd geweld heeft verzoening met het slachtoffer alleen effect als zij daar uitdrukkelijk om vraagt en de minderjarige de bijkomende maatregel van seksuele voorlichting en gelijkheidseducatie heeft voltooid (art. 19.2).

Uw zoon heeft vanaf het eerste moment recht op een advocaat. Een vroege verdediging maakt het mogelijk evenredige opvoedkundige maatregelen voor te stellen en, als de beschuldiging geen stand houdt, dat aan te tonen. Als hij al 18 is, geldt de procedure voor volwassenen: zie onze pagina over rechtsbijstand bij arrestatie.

Veelgestelde vragen

Kan verkering tussen adolescenten gendergerelateerd geweld zijn?

Ja. De LO 1/2004 omvat affectieve relaties ook zonder samenwonen en stelt geen minimumleeftijd. Een verkering met een zekere stabiliteit kan worden beschermd, ook als de families er niet van weten. Als de dader meerderjarig is, is de afdeling Geweld tegen Vrouwen bevoegd; als hij minderjarig is, het jeugdstrafrecht.

Kan er een contactverbod worden gevraagd tegen een minderjarige?

Ja, al heet het anders. In het jeugdstrafrecht kan het Openbaar Ministerie als voorlopige maatregel een verbod vragen om het slachtoffer te benaderen of contact met haar op te nemen (art. 28 LO 5/2000), en de rechter kan dat in het vonnis als definitieve maatregel opleggen (art. 7). Het omvat de woning en de school van het slachtoffer.

Is het strafbaar om de telefoon van je partner te bekijken?

Zonder toestemming toegang krijgen tot de berichten of accounts van een ander kan het misdrijf van ontdekking en openbaarmaking van geheimen opleveren (art. 197 CP). Als dat bovendien deel uitmaakt van een patroon van controle of hardnekkig toezicht dat haar leven verstoort, kan het onder het misdrijf belaging of stelselmatige mishandeling vallen.

Wat doe ik als de school niets doet?

Vraag schriftelijk om activering van het protocol en om tussenkomst van de coördinator voor welzijn en bescherming die de LOPIVI verplicht stelt. Als uw dochter gevaar loopt, wacht dan niet: doe aangifte bij de politie, de Guardia Civil of het Openbaar Ministerie. Het onderwijspersoneel heeft de wettelijke plicht om aanwijzingen van geweld te melden.

Of uw dochter nu bescherming nodig heeft of uw zoon betrokken is bij een procedure: vroeg handelen met deskundig advies verandert de uitkomst. U kunt contact met ons opnemen via de pagina over de verdediging van vrouwelijke slachtoffers of over cybergeweld en online intimidatie, of bel 607 449 491, 24 uur per dag bereikbaar.