Add Your Heading Text Here

Një nga pyetjet që dëgjojmë më shpesh në zyrë është: «Po sikur të mos më besojnë?». Është një frikë e kuptueshme, sepse dhuna në çift zakonisht ndodh në shtëpi, pa askënd përpara. Lajmi i mirë është se sistemi gjyqësor spanjoll ka kritere të qarta për t’i vlerësuar këto raste dhe se shumë prova mund të mblidhen dhe të ruhen me qetësi dhe pa u vënë në rrezik. Në këtë udhëzues ju shpjegojmë cilat janë, çfarë vlere kanë dhe si t’i ruani mirë.

Deklarata juaj si provë akuzuese

Gjykata e Lartë (Tribunal Supremo) pranon prej dekadash se deklarata e viktimës mund të jetë provë akuzuese e mjaftueshme për dënim, edhe kur është e vetmja provë e drejtpërdrejtë. Për këtë, gjykata e krahason me tre parametra:

• Mungesa e mosbesueshmërisë subjektive: të mos ketë motive të paligjshme (hakmarrje, interes ekonomik, inat i mëparshëm) që shpjegojnë akuzën.
• Vërtetësia e mundshme: rrëfimi të jetë logjik dhe i mbështetur nga të dhëna të jashtme, të ashtuquajturat mbështetje periferike (një lëndim, një mesazh, një fqinj që dëgjoi të bërtitura).
• Qëndrueshmëria në akuzë: thelbi i rrëfimit të ruhet gjatë gjithë procedurës, pa kontradikta të rëndësishme.

Vetë Dhoma e Dytë ka sqaruar, për shembull në STS 119/2019, se këto kritere nuk janë kërkesa vlefshmërie, por pika krahasimi që e ndihmojnë gjyqtarin të vlerësojë besueshmërinë, dhe se viktima e dhunës me bazë gjinore është një dëshmitare e kualifikuar, deklarata e së cilës vlerësohet drejtpërdrejt.

Në praktikë, kjo do të thotë se është mirë t’i tregoni faktet me sa më shumë detaje (data të përafërta, vende, fjalë të sakta), pa ekzagjeruar dhe pa mbushur atë që nuk e mbani mend. Të thuash «nuk e mbaj mend me saktësi» është shumë më mirë se një kontradiktë e mëvonshme.

Raportet e lëndimeve dhe raportet mjekësore

Nëse keni pësuar një sulm fizik, shkoni në urgjencë ose në qendrën tuaj shëndetësore edhe nëse lëndimet duken të lehta. Personeli shëndetësor do të lëshojë një raport lëndimesh (parte de lesiones) që i dërgohet gjykatës, dhe që është një nga mbështetjet më të forta që ekzistojnë.

• I shpjegoni mjekut si u shkaktuan lëndimet; do të pasqyrohet në raport.
• Kërkoni kopje të raportit të urgjencës ose të daljes nga spitali.
• Bëni fotografi të lëndimeve në të njëjtën ditë dhe në ditët në vijim, me diçka që lejon identifikimin e datës.
• Nëse vuani edhe nga ankthi, pagjumësia ose krizat e panikut, tregojeni: edhe dëmi psikik dokumentohet.

Mesazhet, WhatsApp dhe rrjetet sociale

Mesazhet me fyerje, kërcënime, kërkesa kontrolli ose kërkim-falje që e pranojnë atë që ndodhi janë një provë shumë e zakonshme. Por ka një nuancë të rëndësishme: në STS 300/2015, Gjykata e Lartë paralajmëroi se bisedat dixhitale mund të manipulohen dhe përcaktoi se, nëse pala tjetër e kundërshton autenticitetin e tyre, barra e provës se janë autentike i takon atij që i paraqet, zakonisht nëpërmjet një ekspertize informatike.

Që mesazhet tuaja t’i rezistojnë një kundërshtimi:

1. Mos fshini asgjë dhe ruajeni telefonin origjinal ku ndodhen mesazhet.
2. Bëni pamje ekrani ku duken numri ose profili i dërguesit, data dhe ora.
3. Eksportoni bisedën e plotë nga vetë aplikacioni (jo vetëm fragmente), që askush të mos mund të thotë se është nxjerrë nga konteksti.
4. Nëse rasti e kërkon, biseda mund të krahasohet në gjykatë me telefonin përpara, të certifikohet para noterit ose me një shërbim certifikimi dixhital, ose të analizohet nga një ekspert informatik.

Regjistrimet audio dhe video

Regjistrimi i një bisede në të cilën merrni pjesë vetë nuk e cenon fshehtësinë e komunikimeve, sipas doktrinës së konsoliduar të Gjykatës Kushtetuese (Tribunal Constitucional) që nga STC 114/1984. Prandaj, një audio në të cilën partneri juaj ju kërcënon ose ju fyen mund të paraqitet si provë.

Ajo që nuk duhet të bëni është të regjistroni biseda të të tjerëve, të instaloni programe spiunazhi, të hyni në celularin ose emailin e personit tjetër pa lejen e tij ose të vendosni kamera të fshehura në hapësira intime. Këto sjellje mund të jenë vepër penale (neni 197 i Kodit Penal) dhe, përveç kësaj, prova e marrë duke cenuar të drejtat themelore nuk ka efekt në gjykim, sipas nenit 11 të Ligjit Organik të Pushtetit Gjyqësor.

Dëshmitarët e drejtpërdrejtë dhe të tërthortë

Dëshmitarët sjellin një mbështetje të pavarur të rrëfimit tuaj. Mund të jenë:

• Dëshmitarë të drejtpërdrejtë: ai që pa një sulm ose dëgjoi të bërtitura dhe goditje (fqinjë, familjarë, kolegë).
• Dëshmitarë të tërthortë: persona të cilëve u treguat çfarë ndodhi ose që ju panë të mbërrinit duke qarë ose me lëndime. Nuk e zëvendësojnë dëshmitarin e drejtpërdrejtë, por e forcojnë qëndrueshmërinë dhe vërtetësinë e mundshme.
• Agjentë të policisë ose të Guardia Civil që shkuan në banesë dhe përshkruajnë atë që panë.

Keni një shpjegim të detajuar në artikullin tonë për rolin e dëshmitarëve në rastet e dhunës me bazë gjinore.

Raportet psikologjike, sociale dhe të mjekësisë ligjore

Dhuna psikologjike lë gjurmë, edhe pse nuk duket. Mund të vërtetohet me:

• Raporte të psikologes ose psikologut tuaj, të shërbimeve të specializuara të asistencës për gruan ose të shërbimeve sociale që ju kanë ndihmuar.
• Raporte të mjekut ligjor (médico forense) ose të njësive të vlerësimit të plotë mjeko-ligjor, që gjykata mund t’i urdhërojë për të vlerësuar dëmin psikik dhe situatën familjare.
• Vlerësimi policor i rrezikut që bëhet kur paraqitet kallëzimi.

Nëse ajo që vuani është kryesisht kontroll, poshtërime ose izolim, ju rekomandojmë të lexoni dhuna psikologjike: pasojat ligjore dhe si ta provoni.

Përmbledhje e provave dhe si t’i ruani

Si t’i ruani provat pa u vënë në rrezik

• Përdorni një llogari të re emaili ose ruajtjeje në re, me një fjalëkalim që partneri juaj nuk e njeh, dhe aktivizoni verifikimin me dy hapa.
• Kontrolloni nëse e ndani vendndodhjen, emailin ose renë me agresorin dhe çaktivizojeni kur të jetë e sigurt ta bëni.
• Dërgojini kopje një personi të besuar ose drejtpërdrejt avokates tuaj.
• Mbani një ditar me datën e çdo episodi: çfarë ndodhi, ku, kush ishte i pranishëm. Ndihmon të vërtetohet përsëritja e keqtrajtimit.
• Mos prisni të keni «prova të mjaftueshme» për të kërkuar ndihmë. Kallëzimi hap një hetim dhe gjykata mund të urdhërojë veprime që ju nuk mund t’i kryeni.

Kini parasysh se, që nga hyrja në fuqi e Ligjit Organik 1/2025, këto çështje i heton Seksioni i Dhunës ndaj Gruas i Gjykatës së Shkallës së Parë (Sección de Violencia sobre la Mujer del Tribunal de Instancia) (më parë, Gjykata e Dhunës ndaj Gruas). Në Alicante, është Seksioni i Dhunës ndaj Gruas i Gjykatës së Shkallës së Parë të Alicantes.

Nëse jeni ju ai që është kallëzuar

Rregullat për provën vlejnë për të dyja palët. Prezumimi i pafajësisë kërkon që akuza të mbështetet në prova të vlefshme, dhe gjykata duhet të arsyetojë pse e beson ose nuk e beson secilën deklaratë. Nëse jeni kallëzuar, ruani edhe ju mesazhet tuaja të plota, vendndodhjet, dëshmitarët dhe çdo dokument që kundërshton rrëfimin, dhe mos kontaktoni me kallëzuesen nëse ka një masë ndalimi afrimi. Nëse dyshoni se ndonjë pamje ekrani është manipuluar, mund ta kundërshtoni dhe të kërkoni një ekspertizë. Ju shpjegojmë te si ta provoni pafajësinë përballë një kallëzimi të rremë dhe në faqen tonë të mbrojtjes së burrit në rastet e dhunës në familje.

Pyetje të shpeshta

A mund të dënojnë vetëm me deklaratën e viktimës?

Po. Gjykata e Lartë pranon që deklarata e viktimës të jetë provë akuzuese e mjaftueshme edhe nëse nuk ka provë tjetër të drejtpërdrejtë, me kusht që gjykata ta konsiderojë të besueshme pasi ta ketë krahasuar me mungesën e motiveve të paligjshme, vërtetësinë e mundshme të rrëfimit dhe qëndrueshmërinë e tij. Megjithatë, çdo mbështetje e jashtme, si një raport mjekësor ose një mesazh, e forcon shumë pozitën tuaj.

A vlejnë pamjet e ekranit nga WhatsApp?

Po, por janë të cenueshme nëse pala tjetër i kundërshton. Në atë rast, ai që i paraqet duhet të vërtetojë autenticitetin e tyre, zakonisht me telefonin origjinal, krahasimin në gjykatë ose një ekspertizë informatike. Prandaj është thelbësore të mos fshihet biseda, të ruhet pajisja dhe të eksportohet biseda e plotë përveç pamjeve të ekranit.

A është e ligjshme ta regjistroj partnerin tim pa e ditur ai?

Është e ligjshme të regjistroni një bisedë në të cilën merrni pjesë, edhe nëse personi tjetër nuk e di, dhe mund të paraqitet si provë. Nuk është e ligjshme të regjistroni biseda midis të tretëve, të hyni në celularin e tij ose të instaloni aplikacione spiunazhi. Kjo mund të përbëjë vepër penale kundër privatësisë dhe prova do të anulohej në gjykim.

A duhet të kem prova para se të bëj kallëzim?

Jo. Mund të bëni kallëzim me rrëfimin tuaj dhe të paraqitni më pas atë që keni. Policia dhe gjykata hetojnë, marrin deklarata nga dëshmitarët, kërkojnë raporte mjekësore dhe të mjekësisë ligjore dhe mund të vendosin masa mbrojtjeje. E rëndësishme është të jeni e saktë dhe e sinqertë, dhe të ruani gjithçka që mund të shërbejë më vonë. Me kallëzimin mund të kërkoni gjithashtu një urdhër mbrojtjeje (orden de protección), për të cilin gjykata duhet të vendosë pas një seance urgjente brenda maksimumi 72 orëve.

Çdo rast është i ndryshëm dhe mënyra e paraqitjes së provës bën diferencën. Nëse po mendoni të bëni kallëzim ose jeni tashmë brenda një procedure, në faqen tonë të mbrojtjes së gruas viktimë të dhunës me bazë gjinore ju tregojmë si ju shoqërojmë, edhe nëse ju nevojitet një urdhër ndalimi afrimi (orden de alejamiento). Mund të na telefononi në 607 449 491, në dispozicion 24 orë në ditë, ose të na shkruani nga faqja e kontaktit.