Pornografia zemsty w Hiszpanii: gdy przemoc ze względu na płeć trafia do mediów społecznościowych

Zdjęcie lub film, którym podzieliła się Pani w zaufaniu, pojawia się w grupie na WhatsAppie, w mediach społecznościowych lub na stronie internetowej. Albo były partner grozi, że je opublikuje, jeśli Pani do niego nie wróci. To jedna z najbardziej upokarzających form przemocy cyfrowej i niestety bardzo częsta po rozstaniu. To nie Pani wina, że mu Pani zaufała, a prawo Panią chroni. W tym artykule wyjaśniamy, co mówi hiszpański kodeks karny, jak jak najszybciej powstrzymać rozpowszechnianie zdjęć i co powinna wiedzieć także osoba oskarżona o takie czyny.

Co mówi prawo: art. 197.7 hiszpańskiego kodeksu karnego

Określenie „pornografia zemsty” nie występuje w ustawie, która mówi o rozpowszechnianiu intymnych wizerunków bez zezwolenia. Art. 197.7 hiszpańskiego kodeksu karnego (Código Penal) przewiduje od trzech miesięcy do roku pozbawienia wolności lub grzywnę od sześciu do dwunastu miesięcy dla każdego, kto:

• rozpowszechnia, ujawnia lub przekazuje osobom trzecim wizerunki lub nagrania audiowizualne innej osoby,
• które uzyskał za zgodą tej osoby w mieszkaniu lub w miejscu niewidocznym dla osób trzecich,
• bez zezwolenia tej osoby na ich rozpowszechnianie,
• jeżeli ujawnienie poważnie narusza prywatność tej osoby.

Kluczowe jest to, że zgoda na zrobienie zdjęcia lub na to, by ktoś je otrzymał, nie oznacza zgody na jego udostępnianie. Nie ma znaczenia, czy wysłała je Pani sama.

Od 2022 roku przestępstwem jest również przesyłanie dalej

Wcześniej spierano się, czy osoba, która otrzymała zdjęcie i przesłała je dalej, popełnia przestępstwo. Ustawa organiczna 10/2022, obowiązująca od 7 października 2022 roku, rozstrzygnęła tę kwestię: każdy, kto otrzyma takie wizerunki i rozpowszechnia je, ujawnia lub przekazuje osobom trzecim bez zgody osoby, której dotyczą, podlega grzywnie od jednego do trzech miesięcy. Przesłanie czegoś do grupy, „żeby zobaczyli”, nie jest już niewinne.

Okoliczności obciążające

Kary wymierza się w górnej połowie wymiaru, gdy:

• sprawca jest lub był małżonkiem albo partnerem ofiary, nawet jeśli nigdy ze sobą nie mieszkali;
• ofiara jest małoletnia lub jest osobą z niepełnosprawnością wymagającą szczególnej ochrony;
• czyn popełniono w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Gdy sprawcą jest partner lub były partner, sprawę prowadzi Wydział ds. Przemocy wobec Kobiet Sądu Pierwszej Instancji (Sección de Violencia sobre la Mujer del Tribunal de Instancia, dawniej sądy ds. przemocy wobec kobiet), właściwy w sprawach o przestępstwa przeciwko prywatności w kontekście przemocy ze względu na płeć.

Inne przestępstwa, które mogą wchodzić w grę

Jeśli chodzi o fałszywe obrazy o charakterze seksualnym tworzone za pomocą sztucznej inteligencji (tzw. deepfake), projekt ustawy organicznej o ochronie małoletnich w środowisku cyfrowym przewiduje uznanie ich za odrębne przestępstwo, ale pod koniec września 2026 roku projekt był nadal procedowany w parlamencie (Congreso) i jeszcze nie obowiązuje. Do tego czasu, zależnie od przypadku, mogą one stanowić inne przestępstwa, np. uporczywe nękanie lub przestępstwa przeciwko integralności moralnej. Więcej informacji o przemocy w sieci znajdą Państwo na naszej stronie cyberprzemoc i nękanie w internecie.

Co zrobić w pierwszych godzinach

1. Nie przesyłać treści dalej, nawet po to, by poprosić znajomych o pomoc. Wystarczy opisać, gdzie się znajduje i kto ją opublikował.
2. Zebrać dowody (jak to zrobić, wyjaśniamy poniżej), zanim treść zniknie.
3. Wnioskować o usunięcie przez Kanał Priorytetowy AEPD oraz przez narzędzia zgłaszania na każdej platformie.
4. Złożyć zawiadomienie na policji krajowej (Policía Nacional), w Guardia Civil lub w sądzie.
5. Szukać wsparcia: jesteśmy dostępni 24 godziny na dobę na WhatsAppie pod numerem 607 449 491 i będziemy Panią wspierać.

Kanał Priorytetowy AEPD

Hiszpańska Agencja Ochrony Danych (Agencia Española de Protección de Datos, AEPD) prowadzi Kanał Priorytetowy do zgłaszania bezprawnego rozpowszechniania w internecie zdjęć, filmów lub nagrań audio o charakterze seksualnym lub przemocowym, które poważnie zagrażają prawom osób, których dotyczą. Agencja może podjąć pilne działania w celu ich usunięcia.

• Zgłoszenia dokonuje się przez portal internetowy AEPD (aepd.es/canalprioritario).
• Może z niego skorzystać osoba, której treść dotyczy, a także każdy, kto wie o rozpowszechnianiu.
• Małoletni w wieku od 14 do 17 lat mogą dokonać zgłoszenia samodzielnie; istnieje też osobna ścieżka dla małoletnich.
• Zgłoszenie można połączyć z zawiadomieniem o przestępstwie: jedna droga służy usunięciu treści, druga ukaraniu sprawcy.

Usuwanie treści z platform i wyszukiwarek

• Media społecznościowe i komunikatory mają formularze do zgłaszania nagości publikowanej bez zgody. Warto z nich korzystać, zaznaczając, że nie udzieliła Pani zgody.
• Główne wyszukiwarki pozwalają wnioskować o usunięcie z wyników intymnych zdjęć opublikowanych bez zgody.
• Narzędzia takie jak StopNCII.org tworzą cyfrowy odcisk zdjęcia, bez jego przesyłania, aby uczestniczące platformy mogły zablokować jego publikację.
• Można skorzystać z prawa do usunięcia danych, przewidzianego w przepisach o ochronie danych, wobec strony internetowej lub osoby odpowiedzialnej za publikację.

Jak zabezpieczyć dowody cyfrowe

• Wykonać zrzuty ekranu pokazujące zdjęcie lub jego opis, profil lub numer, z którego je opublikowano, oraz datę i godzinę.
• Skopiować dokładne adresy URL publikacji i profili.
• Zachować wiadomości z groźbami lub szantażem bez ich usuwania i zachować telefon.
• Zanotować, kto Panią poinformował i w jakiej grupie to zobaczył: te osoby mogą być świadkami.
• Jeśli treść może zniknąć, warto rozważyć jej poświadczenie u notariusza lub przez usługę certyfikacji cyfrowej.

Więcej szczegółów znajdą Państwo w naszym przewodniku po dowodach w sprawach o przemoc ze względu na płeć. Jeśli były partner dodatkowo nadal do Pani pisze lub Panią obserwuje, warto przeczytać artykuł nękanie po rozstaniu.

Jeśli jest Pan osobą oskarżoną

Takie sprawy również wymagają rzetelnej obrony. Do skazania z art. 197.7 konieczne jest udowodnienie wszystkich znamion: że zdjęcie uzyskano za zgodą w prywatnym otoczeniu, że nie było zgody na jego rozpowszechnianie, że rozpowszechnił je oskarżony i że poważnie naruszyło to prywatność danej osoby. Autorstwo jest często sporne (wspólne konta, zgubione urządzenia lub nieuprawniony dostęp), a dowody cyfrowe muszą być technicznie weryfikowalne.

Ważne jest też ustalenie, kto pierwszy rozpowszechnił treść, a kto ją przesłał dalej, ponieważ kary są bardzo różne. W takiej sytuacji nie należy usuwać dowodów ani kontaktować się z osobą zawiadamiającą, zwłaszcza jeśli obowiązuje zakaz zbliżania się (orden de alejamiento): wszystko należy robić przez adwokata. Warto pamiętać, że w przestępstwach przeciwko prywatności przebaczenie ze strony pokrzywdzonej może znieść odpowiedzialność karną (art. 201.3 CP), ale nie w każdym przypadku, i nigdy nie wolno go uzyskiwać pod presją. Sposób naszej pracy opisujemy w artykule obrona mężczyzn w sprawach o przemoc domową.

Gdzie zgłosić udostępnianie intymnych zdjęć w Alicante

Jeśli osoba udostępniająca zdjęcia jest lub była Pani partnerem, przestępstwo przeciwko prywatności prowadzi Wydział ds. Przemocy wobec Kobiet Sądu Pierwszej Instancji w Alicante (Sección de Violencia sobre la Mujer del Tribunal de Instancia de Alicante), avenida de Aguilera, 53, lub właściwy wydział okręgu sądowego Pani miejsca zamieszkania. Jeśli nie łączy Państwa żaden związek, sprawa trafia do właściwego wydziału śledczego (Sección de Instrucción). W pierwszym przypadku zawiadomienie można złożyć w Biurze Zawiadomień i Pomocy Ofiarom Przemocy ze względu na Płeć (Oficina de Denuncias y Asistencia a las Víctimas de Violencia de Género; avenida de Aguilera, 53); w każdym przypadku można je również złożyć na komisariacie policji lub w posterunku Guardia Civil.

Składając zawiadomienie, należy przynieść:

• Dokładne linki (adresy URL) i nazwy profili.
• Zrzuty ekranu pokazujące datę i konto publikujące treść.

W pierwszej kolejności sąd może zarządzić tymczasowe usunięcie treści lub zablokowanie usługi (art. 13 LECrim) i warto wyraźnie o to wnioskować.

W kancelarii wnosimy o takie usunięcie już w pierwszym piśmie, wraz z zakazem zbliżania się i zakazem kontaktu, jeśli istnieje zagrożenie. Warto przeczytać artykuł jak złożyć zawiadomienie w Alicante. A jeśli jest Pan osobą oskarżoną, wyjaśniamy, co zrobić, jeśli złożono na Pana zawiadomienie o przemocy ze względu na płeć.

Najczęściej zadawane pytania

Czy udostępnienie intymnego zdjęcia, które ktoś wysłał mi dobrowolnie, jest przestępstwem?

Tak. Art. 197.7 hiszpańskiego kodeksu karnego karze rozpowszechnianie bez zezwolenia intymnych wizerunków uzyskanych za zgodą, jeśli poważnie narusza ono prywatność. Kara wynosi od trzech miesięcy do roku pozbawienia wolności lub grzywnę od sześciu do dwunastu miesięcy, wymierzaną w górnej połowie wymiaru, jeśli sprawca jest lub był partnerem ofiary.

Jaka jest kara za przesłanie dalej otrzymanego intymnego zdjęcia?

Od wejścia w życie ustawy organicznej 10/2022 każdy, kto otrzyma intymne wizerunki i rozpowszechnia je, ujawnia lub przekazuje osobom trzecim bez zgody osoby, której dotyczą, popełnia przestępstwo zagrożone grzywną od jednego do trzech miesięcy. Kara jest wyższa, jeśli ofiara jest małoletnia lub jest osobą z niepełnosprawnością, jeśli łączy ich związek lub jeśli sprawca działa dla korzyści majątkowej.

Jak usunąć moje zdjęcia z internetu?

Najszybszą drogą jest Kanał Priorytetowy Hiszpańskiej Agencji Ochrony Danych, która może podjąć pilne działania w celu usunięcia treści o charakterze seksualnym lub przemocowym. Można też skorzystać z formularzy zgłoszeniowych każdego serwisu społecznościowego i wyszukiwarki oraz z prawa do usunięcia danych. Wszystko to można połączyć z zawiadomieniem o przestępstwie.

Czy muszę złożyć zawiadomienie, aby sprawa była prowadzona?

Tak, co do zasady. Zgodnie z art. 201 hiszpańskiego kodeksu karnego przestępstwa przeciwko prywatności wymagają zawiadomienia ze strony pokrzywdzonego lub jego przedstawiciela ustawowego. Nie jest to konieczne, gdy ofiara jest małoletnia, jest osobą z niepełnosprawnością wymagającą szczególnej ochrony lub gdy czyn dotyczy wielu osób.

Jeśli przechodzi Pani przez taką sytuację, szybkie działanie ma decydujące znaczenie dla powstrzymania rozpowszechniania zdjęć. Na naszej stronie o cyberprzemocy i nękaniu w internecie wyjaśniamy, jak Panią wspieramy, a jeśli treść ma charakter seksualny, warto zajrzeć także do artykułu przestępstwa przemocy seksualnej. Prosimy napisać do nas na WhatsApp pod numer 607 449 491, dostępny 24 godziny na dobę: odpowiemy od razu.