Jak zgłosić przemoc ze względu na płeć w Alicante – krok po kroku

Decyzja, by zgłosić przemoc ze względu na płeć w Alicante, jest trudna i naturalne jest, że pojawiają się pytania: dokąd pójść, co powiedzieć, co zabrać ze sobą i co potem stanie się z mieszkaniem i dziećmi. Nie trzeba mieć wszystkiego przemyślanego, zanim się zacznie. Poniżej wyjaśniamy, jak wygląda ta procedura i jakie prawa przysługują Państwu na każdym etapie.

Przed zgłoszeniem: bezpieczeństwo i prawo do adwokata

Jeśli grozi Państwu bezpośrednie niebezpieczeństwo, prosimy wezwać pomoc policji lub służb ratunkowych, a następnie napisać do nas na WhatsApp pod numer 607 449 491 (24 h): towarzyszymy Państwu przez cały proces. Jeśli nie jest to sytuacja nagła, naprawdę warto porozmawiać z adwokatem przed złożeniem zawiadomienia. Prawo wyraźnie to przewiduje: ofiarom przemocy ze względu na płeć przysługuje bezpłatna porada prawna bezpośrednio przed złożeniem zawiadomienia oraz bezpłatna reprezentacja prawna we wszystkich postępowaniach wynikających z doznanej przemocy (art. 20 ustawy o przemocy ze względu na płeć, Ley Orgánica 1/2004).

Ustawa o bezpłatnej pomocy prawnej (Ley 1/1996 de Asistencia Jurídica Gratuita) przyznaje to prawo niezależnie od dochodów (art. 2.h). W tym zakresie status ofiary uzyskuje się z chwilą złożenia zawiadomienia, a traci się go w razie prawomocnego uniewinnienia lub umorzenia sprawy z powodu nieudowodnienia faktów – bez obowiązku zwrotu tego, co już otrzymano. Można też wybrać zaufanego adwokata.

Gdzie można złożyć zawiadomienie

• Policja Krajowa lub Guardia Civil, w zależności od gminy. Każdy komisariat lub posterunek Guardia Civil musi przyjąć zawiadomienie, a my możemy Państwu towarzyszyć.
• Policja Lokalna: każdy funkcjonariusz musi Państwa wysłuchać i przekazać informacje o zdarzeniu.
• Sąd dyżurny – bezpośrednio.
• Prokuratura – pisemnie lub ustnie (art. 264 hiszpańskiego kodeksu postępowania karnego, Ley de Enjuiciamiento Criminal, LECrim).
• W mieście Alicante – Biuro Przyjmowania Zawiadomień i Pomocy Ofiarom Przemocy ze względu na Płeć, które opisujemy niżej.

Zawiadomienie można złożyć pisemnie lub ustnie; musi ono opisywać, co się stało, a jeśli są znane – dane sprawcy i ewentualnych świadków (art. 265 LECrim).

Co zabrać ze sobą, składając zawiadomienie

Nie ma obowiązku przedstawiania dowodów, ale bardzo pomaga przekazanie wszystkiego, czym Państwo dysponują:

• Dokument tożsamości, jeśli go Państwo mają. Jego brak nie przeszkadza w złożeniu zawiadomienia.
• Dokumentację medyczną lub karty z izby przyjęć. W razie obrażeń prosimy udać się do przychodni lub szpitala – przed złożeniem zawiadomienia lub po nim – aby obrażenia zostały udokumentowane.
• Zrzuty ekranu wiadomości, nagrania głosowe, e-maile lub posty z widoczną datą i nadawcą.
• Zdjęcia obrażeń lub zniszczeń.
• Imiona, nazwiska i numery telefonów świadków.
• Krótką chronologię z datami wcześniejszych zdarzeń.

Więcej szczegółów zawiera nasz przewodnik po dowodach: jak udowodnić, że jest się ofiarą przemocy ze względu na płeć.

Jak wygląda zgłoszenie krok po kroku

1. Informacja o prawach. Od pierwszego kontaktu muszą Państwo zostać poinformowani o środkach wsparcia, bezpłatnej pomocy prawnej i środkach ochrony (art. 5 ustawy o statusie ofiary przestępstwa, Ley 4/2015 del Estatuto de la víctima). Może Państwu towarzyszyć wybrana osoba (art. 4).
2. Zeznanie. Prosimy opisać, co się stało, własnymi słowami, także wcześniejsze zdarzenia. Jeśli czegoś nie pamiętają Państwo dokładnie, warto to powiedzieć.
3. Wniosek o nakaz ochrony. Można go złożyć w tym samym zawiadomieniu – na policji, w sądzie, w prokuraturze lub w biurze pomocy ofiarom (art. 544 ter.3 LECrim).
4. Kopia zawiadomienia. Przysługuje Państwu poświadczona kopia (art. 6 ustawy o statusie ofiary przestępstwa). Prosimy o nią poprosić i ją zachować.
5. Przekazanie do sądu. Policja przesyła swój protokół (atestado) do Wydziału ds. Przemocy wobec Kobiet (Sección de Violencia sobre la Mujer), który wezwie Państwa – zwykle bardzo szybko.

Jeśli nie mówią Państwo dobrze po hiszpańsku: prawo do tłumacza

Jeśli nie mówią Państwo po hiszpańsku lub go nie rozumieją, przysługuje Państwu bezpłatna pomoc językowa przy składaniu zawiadomienia oraz pisemne tłumaczenie kopii zawiadomienia (art. 6.b ustawy o statusie ofiary przestępstwa). Przysługuje też bezpłatny tłumacz podczas składania zeznań przed policją, prokuratorem lub sędzią oraz na rozprawie (art. 9). Nasz zespół może obsłużyć Państwa po polsku.

Cudzoziemki: zgłoszenie jest możliwe bez względu na sytuację

Art. 31 bis ustawy o cudzoziemcach (Ley Orgánica 4/2000 de extranjería) gwarantuje cudzoziemkom będącym ofiarami przemocy ze względu na płeć prawa wynikające z LO 1/2004 bez względu na ich status administracyjny. Jeśli przy składaniu zawiadomienia wyjdzie na jaw nielegalny pobyt w Hiszpanii, nie zostanie z tego powodu wszczęte postępowanie sankcyjne, a postępowania już wszczęte i ewentualne decyzje o wydaleniu zostają zawieszone. Na podstawie nakazu ochrony lub raportu prokuratora można wystąpić o zezwolenie na pobyt i pracę z przyczyn wyjątkowych. Należy pamiętać, że jeśli postępowanie karne zakończy się bez udowodnienia przemocy, sprawa może zostać wznowiona – dlatego tak ważne jest zgłoszenie przemocy z odpowiednim wsparciem prawnym.

Co dzieje się po złożeniu zawiadomienia

Po złożeniu zawiadomienia policja może zatrzymać oskarżonego lub wezwać go do sądu. Wydział ds. Przemocy wobec Kobiet przesłucha Państwa i rozstrzygnie o nakazie ochrony na posiedzeniu, które musi się odbyć najpóźniej w ciągu 72 godzin od złożenia wniosku, przy oddzielnym przesłuchaniu stron (art. 544 ter.4 LECrim). Może zastosować środki takie jak zakaz zbliżania się do Państwa lub kontaktowania się z Państwem; więcej w opisie naszej usługi zakaz zbliżania się w sprawach przemocy ze względu na płeć. Może też orzec środki cywilne dotyczące mieszkania, opieki nad dziećmi i alimentów.

W zależności od sprawy postępowanie będzie toczyć się jako szybki proces (juicio rápido) lub jako postępowanie przygotowawcze (diligencias previas). W każdej chwili mogą Państwo przystąpić do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy (acusación particular) wraz ze swoim adwokatem (art. 20.7 LO 1/2004). Jeśli mają Państwo dzieci i przewidują separację, najlepiej od początku koordynować to z adwokatem rodzinnym specjalizującym się w przemocy ze względu na płeć.

Zawiadomienie lub nakaz ochrony otwierają też dostęp do świadczeń wsparcia: wyjaśniamy to w artykule o pomocy finansowej dla ofiar przemocy ze względu na płeć.

Gdzie zgłosić przemoc ze względu na płeć w Alicante

Oto publiczne placówki w mieście, które sprawdziliśmy na oficjalnych stronach Generalitat Valenciana:

W Biurze Przyjmowania Zawiadomień pracują funkcjonariusze Policji Krajowej wraz z personelem sieci pomocy ofiarom Generalitat oraz Instytutu Medycyny Sądowej (Instituto de Medicina Legal). Pozwala to w jednym miejscu złożyć zawiadomienie i otrzymać wsparcie psychologiczne i socjalne. W tym samym budynku mieszczą się Wydziały ds. Przemocy wobec Kobiet w Alicante.

W naszej kancelarii przygotowujemy zawiadomienie razem z Państwem jeszcze przed jego złożeniem: porządkujemy fakty, analizujemy dowody i ustalamy, o jakie środki wnioskować. Jeśli Państwo tego potrzebują, towarzyszymy Państwu i od początku przystępujemy do postępowania jako oskarżyciel posiłkowy. Celeste Pérez Bleda ma ponad 20 lat doświadczenia w prawie karnym.

Inne źródła informacji i wsparcia

• ATENPRO: usługa wsparcia telefonicznego i ochrony dostępna 24 godziny na dobę, 365 dni w roku, o którą wnioskuje się za pośrednictwem pomocy społecznej w urzędzie gminy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę porozmawiać z adwokatem przed złożeniem zawiadomienia?

Tak. Art. 20 LO 1/2004 przyznaje ofiarom przemocy ze względu na płeć prawo do bezpłatnej porady prawnej bezpośrednio przed złożeniem zawiadomienia, niezależnie od dochodów. Można też zwrócić się do zaufanego adwokata. Wcześniejsza rozmowa z adwokatem pomaga uporządkować fakty, wiedzieć, jakie dowody przedstawić, i zdecydować, czy wnioskować o nakaz ochrony oraz jakich środków cywilnych potrzebują Państwo dla siebie i dzieci.

Czy potrzebuję dowodów, aby zgłosić przemoc ze względu na płeć?

Nie. Do złożenia zawiadomienia wystarczy opisać, co się stało; prowadzenie dochodzenia to zadanie policji i sądu. Mimo to przedstawienie dokumentacji medycznej, zrzutów ekranu wiadomości, zdjęć lub danych świadków znacznie wzmacnia Państwa zeznanie i ułatwia uzyskanie środków ochrony. Jeśli nie mają Państwo dowodów pod ręką, warto mimo to złożyć zawiadomienie i omówić to później z adwokatem, który może wnioskować o przeprowadzenie czynności w celu ich pozyskania w toku postępowania.

Czy mogę złożyć zawiadomienie, jeśli przebywam w Hiszpanii nielegalnie?

Tak. Art. 31 bis ustawy o cudzoziemcach gwarantuje Państwa prawa jako ofiary przemocy ze względu na płeć bez względu na status administracyjny. Jeśli przy składaniu zawiadomienia wyjdzie na jaw nielegalny pobyt, nie zostanie z tego powodu wszczęte postępowanie sankcyjne, a toczące się postępowania i decyzje o wydaleniu zostają zawieszone. Na podstawie nakazu ochrony lub raportu prokuratora można wystąpić o zezwolenie na pobyt i pracę z przyczyn wyjątkowych.

Czy mogę wystąpić o nakaz ochrony w tym samym zawiadomieniu?

Tak. Art. 544 ter kodeksu postępowania karnego pozwala złożyć wniosek na policji, w sądzie, w prokuraturze lub w biurach pomocy ofiarom, a wniosek musi zostać niezwłocznie przekazany do sądu. Posiedzenie w tej sprawie odbywa się najpóźniej w ciągu 72 godzin od złożenia wniosku. Nakaz może obejmować zakaz zbliżania się, zakaz kontaktu oraz środki cywilne dotyczące mieszkania, opieki nad dziećmi i alimentów na dzieci.

Co się stanie, jeśli później zechcę wycofać zawiadomienie?

Przemoc ze względu na płeć jest przestępstwem publicznoskargowym: po zgłoszeniu postępowanie toczy się dalej, nawet jeśli ofiara chce się wycofać, a prokurator podtrzymuje oskarżenie, jeśli istnieją dowody. W niektórych przypadkach można skorzystać z prawa do odmowy zeznań przeciwko partnerowi (art. 416 LECrim), ale nie wtedy, gdy przystąpiło się do sprawy jako oskarżyciel posiłkowy. Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji prosimy porozmawiać z adwokatem.

Jeśli zastanawiają się Państwo nad złożeniem zawiadomienia, nie muszą Państwo robić tego sami ani w pośpiechu. Prosimy w pełnym zaufaniu opowiedzieć nam o swojej sytuacji, a wyjaśnimy dostępne możliwości i to, jak chronić się od pierwszej chwili. Nasz zespół obsłuży Państwa po polsku. Można napisać do nas na WhatsApp pod numer 607 449 491 (24 h) lub sprawdzić, jak pracujemy, w części reprezentacja kobiet będących ofiarami przemocy ze względu na płeć.