Pomoc finansowa dla ofiar przemocy ze względu na płeć w Hiszpanii (2026)

Odejście od sprawcy przemocy zwykle oznacza natychmiastowe koszty: przeprowadzkę, rezygnację z pracy, samotną opiekę nad dziećmi. Wiedza o tym, jaka pomoc istnieje i jak się o nią ubiegać, może mieć decydujące znaczenie. W tym przewodniku zebraliśmy obowiązujące formy pomocy państwowej i regionalnej we Wspólnocie Walenckiej (Comunitat Valenciana), ich wymogi oraz sposób obliczania kwot. Ponieważ niektóre wartości zależą od okresowo aktualizowanych wskaźników, wyjaśniamy zasady obliczania zamiast podawać kwoty, które mogą się wkrótce zdezaktualizować.

Pierwszy krok: udokumentowanie statusu ofiary

Niemal każda forma pomocy wymaga udokumentowania, że dana osoba doświadcza przemocy ze względu na płeć. Artykuł 23 ustawy organicznej 1/2004 dopuszcza kilka rodzajów dokumentów:

• Prawomocny wyrok skazujący.
• Nakaz ochrony (orden de protección) lub inne orzeczenie sądu przyznające środek tymczasowy na Państwa korzyść.
• Sprawozdanie prokuratury (Ministerio Fiscal) wskazujące na istnienie przesłanek przemocy.
• Sprawozdanie służb socjalnych, wyspecjalizowanych służb lub ośrodków przyjmujących ofiary, prowadzonych przez właściwy organ publiczny, o ile przepisy dotyczące danej formy pomocy na to pozwalają.

Ten ostatni punkt jest ważny: status ofiary można udokumentować bez zgłaszania przemocy na policję. We Wspólnocie Walenckiej administracyjnym potwierdzeniem statusu zajmują się specjaliści z Sieci Kompleksowej Pomocy (Red de Asistencia Integral, czyli Centros Mujer) oraz Biura Pomocy Ofiarom Przestępstw (Oficinas de Asistencia a Víctimas del Delito), zgodnie z instrukcją 1/2026 rządu regionalnego (Generalitat). Można o nie wystąpić, gdy nie ma się żadnego dokumentu sądowego lub gdy środki orzeczone przez sąd przestały obowiązywać. Celeste pomaga przygotować wniosek i towarzyszy Państwu w całej procedurze.

Jednorazowe świadczenie z artykułu 27 ustawy organicznej 1/2004

Jest to pomoc państwowa finansowana z budżetu państwa, którą przyznają i wypłacają rządy regionalne. Regulują ją artykuł 27 ustawy organicznej 1/2004 oraz dekret królewski 1452/2005.

Wymogi

• Miesięczny dochód nieprzekraczający 75 % krajowej płacy minimalnej (salario mínimo interprofesional, SMI), bez uwzględnienia dodatkowych wypłat. Liczy się wyłącznie dochód własny; jeśli na utrzymaniu są członkowie rodziny, dochód gospodarstwa domowego dzieli się przez liczbę jego członków.
• Szczególne trudności w znalezieniu pracy ze względu na wiek, brak kwalifikacji lub sytuację społeczną, potwierdzone w sprawozdaniu publicznych służb zatrudnienia (we Wspólnocie Walenckiej – LABORA).
• Udokumentowanie sytuacji przemocy zgodnie z artykułem 23.
• We Wspólnocie Walenckiej: zamieszkanie w regionie i nieotrzymanie wcześniej tego świadczenia.

Wysokość

Kwotę wyraża się w miesiącach zasiłku dla bezrobotnych, który z kolei oblicza się jako procent wskaźnika IPREM (publicznego wskaźnika dochodu służącego do obliczania świadczeń). Dokładną kwotę ustala regionalne ministerstwo (Conselleria) przy rozpatrywaniu wniosku.

We Wspólnocie Walenckiej wniosek składa się przez portal elektroniczny Generalitat (procedura „Wniosek o pomoc finansową dla kobiet będących ofiarami przemocy ze względu na płeć”, kod GVA 3048), dostępny przez cały rok. Świadczenie można łączyć z pomocą dla ofiar przestępstw z użyciem przemocy na podstawie ustawy 35/1995 oraz z inną regionalną lub lokalną pomocą dla ofiar przemocy ze względu na płeć.

Zasiłek dla bezrobotnych dla ofiar (dawny aktywny dochód integracyjny)

Aktywny dochód integracyjny (RAI) został zlikwidowany dekretem królewskim z mocą ustawy 2/2024. Od 1 listopada 2024 ofiary przemocy ze względu na płeć lub przemocy seksualnej mają prawo do specjalnego zasiłku uregulowanego w pięćdziesiątym ósmym przepisie dodatkowym ogólnej ustawy o zabezpieczeniu społecznym (Ley General de la Seguridad Social, LGSS). Osoby, które pobierały RAI przed tą datą, zachowują je do wygaśnięcia prawa.

• Wymogi: brak prawa do składkowego zasiłku dla bezrobotnych; rejestracja jako osoba poszukująca pracy i podpisanie umowy aktywizacyjnej; dochód własny nieprzekraczający 75 % SMI (lub spełnienie wymogu dotyczącego osób na utrzymaniu w przypadku małżonka lub dzieci); udokumentowanie przemocy zgodnie z artykułem 23.
• Okres: do 30 miesięcy (20 lub 10, jeśli wcześniej pobierano RAI jeden lub dwa razy).
• Wysokość: 95 % miesięcznego IPREM przez pierwsze 180 dni, 90 % od 181. do 360. dnia i 80 % w kolejnym okresie (artykuł 278 LGSS).
• Gdzie: wniosek składa się w Państwowej Publicznej Służbie Zatrudnienia (SEPE).

Minimalny dochód egzystencjalny na szczególnych warunkach

Ustawa 19/2021 o minimalnym dochodzie egzystencjalnym łagodzi kilka wymogów dla kobiet będących ofiarami przemocy ze względu na płeć:

• Wnioskodawczynią można zostać po osiągnięciu pełnoletności, bez konieczności czekania do ukończenia 23 lat.
• Nie jest wymagany rok wcześniejszego legalnego pobytu w Hiszpanii.
• Kobieta, która opuściła wspólny dom, z dziećmi lub bez nich, jest traktowana jako odrębne gospodarstwo domowe, nawet jeśli mieszka z krewnymi.
• Gospodarstwo domowe nie musi istnieć od sześciu miesięcy.
• Kobiecie mieszkającej samotnie z małoletnimi dziećmi przysługuje dodatek dla rodzica samotnie wychowującego dzieci.

Wniosek składa się w hiszpańskim Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, a status ofiary również dokumentuje się w sposób przewidziany w artykule 23.

Pomoc dla osieroconych córek i synów

Gdy kobieta zostaje zabita w wyniku przemocy wobec kobiet, jej dzieciom mogą przysługiwać:

• Świadczenie sieroce (artykuł 224 LGSS, wprowadzony ustawą 3/2019): dla sierot w sytuacji równoważnej pełnemu sieroctwu, które nie spełniają wymogów renty rodzinnej. Wynosi 70 % podstawy wymiaru, jeśli dochód gospodarstwa domowego na osobę nie przekracza 75 % SMI.
• Renta rodzinna z podwyższeniem przewidzianym dla pełnego sieroctwa, jeśli spełnione są wymogi dotyczące okresu składkowego.
• Pomoc na podstawie ustawy 35/1995 dla ofiar przestępstw z użyciem przemocy.
• We Wspólnocie Walenckiej odszkodowanie z tytułu śmierci, ciężkiej niepełnosprawności lub trwałej całkowitej niezdolności do pracy, przewidziane w walenckiej ustawie 7/2012 i dekrecie 63/2014.

Jeśli niepokoi Państwa, jak chronić dzieci w trakcie postępowania, polecamy lekturę artykułu o tym, jak przemoc ze względu na płeć wpływa na dzieci i co robić.

Pomoc we Wspólnocie Walenckiej

• Jednorazowa pomoc doraźna (artykuł 55 ustawy 7/2012): pokrywa podstawowe potrzeby w zakresie wyżywienia i higieny, zakwaterowania lub tymczasowego najmu, transportu oraz wszelkie inne potrzeby związane z bezpieczeństwem i ochroną.
• Dopłaty do czynszu i dostęp do mieszkania: ofiary stanowią grupę priorytetową w dostępie do mieszkań subsydiowanych (artykuł 28 ustawy organicznej 1/2004). Nabory publikowane są w dziale mieszkalnictwa Generalitat.
• Służby socjalne Państwa gminy mogą również przyznać doraźne świadczenia gminne.

Podsumowanie dostępnej pomocy

Państwa prawa nie ograniczają się do pomocy finansowej: można również skrócić lub zmienić organizację czasu pracy, zmienić miejsce pracy lub zawiesić umowę o pracę z zachowaniem stanowiska. Wyjaśniamy to w artykule o prawach pracowniczych ofiar przemocy ze względu na płeć. Jeśli zaś były partner przestał płacić alimenty na dzieci, zapraszamy na naszą stronę o niepłaconych alimentach i porzuceniu rodziny.

Gdzie w Alicante uzyskać dokument otwierający dostęp do pomocy finansowej

Niemal każda forma pomocy wymaga dowodu przemocy. W Alicante najczęściej jest nim nakaz ochrony wydany przez Wydział ds. Przemocy wobec Kobiet Sądu Pierwszej Instancji w Alicante (Sección de Violencia sobre la Mujer del Tribunal de Instancia de Alicante), mieszczący się przy avenida de Aguilera, 53. Jeśli zawiadomienie składa się w Biurze Przyjmowania Zawiadomień i Pomocy Ofiarom Przemocy ze względu na Płeć (Oficina de Denuncias y Asistencia a las Víctimas de Violencia de Género; avenida de Aguilera, 53), można jednocześnie wnioskować o nakaz ochrony.

Jeśli nie toczy się postępowanie sądowe lub środki przestały obowiązywać, można wystąpić o administracyjne potwierdzenie statusu do czynnego 24 godziny na dobę Centrum Kobiet w Alicante (Centro Mujer 24 Horas; calle García Andreu, 12) lub do Biura Pomocy Ofiarom Przestępstw w Alicante (Oficina de Asistencia a las Víctimas del Delito, OAVD), na 1. piętrze tego samego budynku; towarzyszymy Państwu w tej procedurze. OAVD udziela też informacji o pomocy dla ofiar przestępstw z użyciem przemocy na podstawie ustawy 35/1995 (Ley 35/1995).

W naszej kancelarii staramy się, aby postępowanie karne służyło także Państwa sytuacji finansowej: wnosząc o nakaz ochrony i zakaz zbliżania się, jednocześnie wnioskujemy o środki cywilne (korzystanie z mieszkania rodzinnego, alimenty na dzieci). Jeśli nie zrobili Państwo jeszcze tego kroku, wyjaśniamy, jak zgłosić przemoc ze względu na płeć w Alicante, nie tracąc żadnej z tych możliwości.

Najczęściej zadawane pytania

Czy aby ubiegać się o pomoc, trzeba wcześniej zgłosić przemoc?

Nie zawsze. Artykuł 23 ustawy organicznej 1/2004 pozwala udokumentować przemoc sprawozdaniem służb socjalnych lub wyspecjalizowanych, bez zawiadomienia na policję ani orzeczenia sądu, o ile przepisy dotyczące danej formy pomocy na to pozwalają. We Wspólnocie Walenckiej takie administracyjne potwierdzenie uzyskuje się za pośrednictwem Centros Mujer i Biur Pomocy Ofiarom Przestępstw.

Czy można jednocześnie otrzymywać kilka form pomocy?

To zależy od konkretnej pomocy. Świadczenie z artykułu 27 można łączyć z pomocą dla ofiar przestępstw z użyciem przemocy oraz z regionalną lub lokalną pomocą dla ofiar przemocy ze względu na płeć. Zasiłku z SEPE nie można łączyć z działalnością na własny rachunek. W przypadku minimalnego dochodu egzystencjalnego przy obliczaniu kwoty uwzględnia się większość dochodów i świadczeń. Przed złożeniem wniosku warto przeanalizować swoją konkretną sytuację.

Co się stało z aktywnym dochodem integracyjnym?

Został zlikwidowany dekretem królewskim z mocą ustawy 2/2024. Od 1 listopada 2024 istnieje specjalny zasiłek dla bezrobotnych dla ofiar przemocy ze względu na płeć lub przemocy seksualnej, wypłacany do 30 miesięcy, w wysokości 95 %, 90 % i 80 % IPREM w zależności od okresu. Osoby, które już pobierały RAI, zachowują je do wygaśnięcia prawa.

Ile wynosi świadczenie z artykułu 27?

Odpowiada równowartości od 6 do 24 miesięcy zasiłku dla bezrobotnych, w zależności od tego, czy są osoby na utrzymaniu lub orzeczona niepełnosprawność. Zasiłek oblicza się na podstawie aktualnego IPREM, dlatego ostateczną kwotę ustala Generalitat przy rozpatrywaniu wniosku. Aby spełnić warunki, dochód nie może przekraczać 75 % krajowej płacy minimalnej.

Jeśli potrzebują Państwo pomocy w zebraniu dokumentów, uzyskaniu potwierdzenia statusu lub jednoczesnym prowadzeniu spraw o środki karne i cywilne, jesteśmy do dyspozycji. Proszę zobaczyć, jak pracujemy, broniąc kobiet będących ofiarami przemocy ze względu na płeć oraz w sprawach o rozwód w sytuacji przemocy ze względu na płeć, lub napisać do nas na WhatsApp pod numer 607 449 491, dostępny 24 godziny na dobę.